Menu

Λαϊκός λόγος, αρχαία παράδοση και σύγχρονο θέατρο

Προλεγόμενα για την παράσταση «Όταν ο Πάνας συνάντησε τον Μορφέα» (Θέατρο Πήγασος, Αρχαιολογικό Πάρκο Λειβήθρων, 19-20-21.8.2017)

του Αντώνη Κάλφα

Στην εποχή του ο σπουδαίος φιλόλογος Γιάννης Αποστολάκης επέμενε να υπογραμμίζει τη σημασία που είχε το εγχείρημα του λαογράφου Νικόλαου Πολίτη αφού ο καθένας αντιλαμβάνεται «πως το μάζωμα των σημερινών εθίμων κ.τ.λ. και η παραβολή τους με τ’ αρχαία ήτανε πραγματικός λυτρωμός από τα πρασινισμένα και στεκούμενα νερά του Αττικισμού· γιατί και μόνο αυτά να γίνουνταν χρειαζότανε να δουλέψη το μυαλό περισσότερο και ο άνθρωπος να πέση κάπως σε σκέψη για τη ζωή του— πράμα σπανιώτατο για τους φιλολόγους της εποχής· αυτοί ήξεραν μονάχα ν’ ανοίγουν και να κλείνουν τα λεξικά» (Τα δημοτικά τραγούδια, 1929).

Διαβάστε περισσότερα: Λαϊκός λόγος, αρχαία παράδοση και σύγχρονο θέατρο

Η πανοραμική Κατερίνη του 1963 με τον φακό του Σάββα Τσιλιγγιρίδη

«χωρίς πνευματικήν κίνησιν, χωρίς βιβλιοθήκην και χωρίς συγχρονισμένα μέτρα προόδου και πολιτισμού […]δικαιούμεθα να διεκδικήσωμεν και βραβείον από την Ακαδημίαν Αθηνών διά τας τοιαύτας πρωτοφανείς πνευματικάς και καλλιτεχνικάς μας επιδόσεις»

Σάββας Κανταρτζής,  «Θλιβερόν φαινόμενον», εφ. Νέα Εποχή,  17.2.1962

 του Αντώνη Κάλφα

Ο θαυμάσιος, μείζων φωτογράφος της Πιερίας Σάββας Τσιλιγγιρίδης μας χάρισε μία ανεπανάληπτη αποτύπωση της πόλης. Πρόκειται για την πανοραμική άποψη της Κατερίνης (1963) από το ύψος του κτιρίου όπου στεγάζεται σήμερα η Περιφέρεια (τέως Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πιερίας).

Διαβάστε περισσότερα: Η πανοραμική Κατερίνη του 1963 με τον φακό του Σάββα Τσιλιγγιρίδη

Ο πλάτανος του συντριβανίου

του Αντώνη Κάλφα

Οι δύο φωτογραφίες του σημερινού σημειώματος απεικονίζουν τη γοητεία μιας χαμένης πλέον ωραιότητας ενώ η τρίτη είναι απτό δείγμα της άναρχης ανάπτυξης: ο πλάτανος στο συντριβάνι—κομβικό σημείο διέλευσης ακόμη και σήμερα—περιλαμβάνει τόσο την αναψυχή (καφές, ξεκούραση, τόπος συνάντησης και κουβέντας) όσο και την κίνηση (προσπέλαση στην οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου αλλά και διέξοδος για την δυτική Κατερίνη (7ης Μεραρχίας, γέφυρα του Πέλεκα και πλησιόχωροι οικισμοί, αγροτικές δραστηριότητες στις πέριξ της πόλεως καλλιέργειες). Διαβάστε περισσότερα: Ο πλάτανος του συντριβανίου

45 χρόνια από την ίδρυση του Φεστιβάλ Ολύμπου (1972-2017)

Η μαρτυρία του Κλέαρχου Γώττα για τον πρώτο χρόνο λειτουργίας

του Αντώνη Κάλφα

Το Φεστιβάλ Ολύμπου συμπληρώνει φέτος 45 χρόνια λειτουργίας. Πώς προέκυψε όμως ο θεσμός, Ποιοι ήταν οι πρωταγωνιστές του; Ποιο ήταν το πολιτισμικό όραμά του; Ποια ήταν τα προβλήματα που αντιμετώπισαν (πρακτικά, γραφειοκρατικά και άλλα) εκεί προς το τέλος της δικτατορίας; Ο φιλέρευνος αναγνώστης μπορεί να ενημερωθεί πληρέστατα γύρω από τα ζητήματα αυτά από το πολύτιμο λεύκωμα που εξέδωσε ο ΟΡΦΕΟ το 2012, λεύκωμα που με απαράμιλλη τυπογραφική ευαισθησία φρόντισε ο Σπύρος Τσιλιγκιρίδης ενώ τα κείμενα (επιλογή και επιμέλεια) είχε ο υπογραφόμενος.

Διαβάστε περισσότερα: 45 χρόνια από την ίδρυση του Φεστιβάλ Ολύμπου (1972-2017)

ΕΔΑ, Λαμπράκηδες και Μίκης Θεοδωράκης στην Κατερίνη του 1964

του Αντώνη Κάλφα

Η ∆ηµοκρατική Νεολαία Λαµπράκη δηµιουργήθηκε τον Σεπτέµβριο του 1964 από την συγχώνευση της Νεολαίας Ε∆Α και της ∆ηµοκρατικής Κίνησης Νέων Γρηγόρης Λαµπράκης. Το Μάρτιο του 1965 πραγµατοποιήθηκε το Α΄ Ιδρυτικό Συνέδριό της.

Διαβάστε περισσότερα: ΕΔΑ, Λαμπράκηδες και Μίκης Θεοδωράκης στην Κατερίνη του 1964

Η ειδυλλιακή (κάποτε) Παραλία Κατερίνης σε τρεις αποτυπώσεις

του Αντώνη Κάλφα

Η παραλία (Σκάλα Κατερίνης παλαιότερα) στη σημερινή τουριστική μορφή της δεν έχει φυσικά καμία σχέση με την εικόνα της μέχρι και τη δεκαετία του 1960 (οι φωτογραφίες επ’ αυτού του αλησμόνητου ΣΑΤΣΙ αποτελούν τον αψεγάδιαστο μάρτυρα της εμπορευματοποίησης και των δεινών αυτού που αποκαλούμε μαζικός τουρισμός). Διαβάστε περισσότερα: Η ειδυλλιακή (κάποτε) Παραλία Κατερίνης σε τρεις αποτυπώσεις

Η Κατερίνη του 1873

(«πολίχνη εκτισμένη επί των οχθών του Πέλικα»), η επανάσταση του 1878  και ο επίσκοπος Κίτρους Νικόλαος Λούσης

του Αντώνη Κάλφα

Ο πανεπιστημιακός ιστορικός Στέφανος Παπαδόπουλος, πνευματικό τέκνο της Πιερίας, σε υποσημείωση της επιδραστικής του μελέτης για τον καζά Κατερίνης, παραθέτει περιγραφή της Κατερίνης από τον Émile Isambert (έκδοση 1873). Ο Isambert περιγράφει την πόλη ως «πολίχνην εκτισμένην επί των οχθών του Πέλικα, πρωτεύουσαν της παραλίου επαρχίας, ήτις εκτείνεται υπό τα κράσπεδα τού όρους Ολύμπου. Αγορά, τζαμίον και τινες μεγάλαι οικίαι κατοικούμεναι υπό των βεήδων του τόπου αποτελούσιν την οθωμανικήν συνοικίαν, το λοιπόν της πόλεως οικείται υπό γεωργών Ελλήνων». Διαβάστε περισσότερα: Η Κατερίνη του 1873

Ελληνικά και τουρκικά σχολεία στην Κατερίνη λίγο πριν την απελευθέρωση (1894-1906)

του Αντώνη Κάλφα

Η Κατερίνη στις αρχές του αιώνα είναι μια μικρή κωμόπολη, με στοιχεία όμως που υπόσχονται γρήγορη εξέλιξη∙ σύμφωνα με την έκθεση (1906) του Δημητρίου Σάρρου «η Αικατερίνη από μικράς κώμης και δη ιδιοκτήτου, οία ήτο προ της ενώσεως της Θεσσαλίας, συνοικισθείσα εξ επηλύδων βλαχοφώνων Λειβαδιωτών και Ηπειρωτών και άλλων Μακεδόνων περιοίκων και ωσημέραι προαγομένη υλικώς και πνευματικώς, κατέστη πόλις εμπορική και χαρίεσσα, κοσμουμένη διά καλών οικοδομών και ευρειών οδών, προσλαμβάνουσα δε ιδιάζουσαν χάριν εκ του μεγαλοπρεπώς υπερκειμένου αθανάτου Ολύμπου και της πυκνοφύτου σεμνής και γοητευτικής Πιερίας, ων η θέα εμβάλλει τον επισκέπτην εις διαθέσεις ευαρέστους αλλά και μελαγχολικάς». Διαβάστε περισσότερα: Ελληνικά και τουρκικά σχολεία στην Κατερίνη λίγο πριν την απελευθέρωση (1894-1906)

Η Πλατεία Ελευθερίας της Κατερίνης (1929-1970)

Η Πλατεία Ελευθερίας σε σπάνια φωτογραφία του 1929. Αρχείο Ευωνύμου Οικολογικής Βιβλιοθήκης
Η Πλατεία Ελευθερίας σε σπάνια φωτογραφία του 1929. Αρχείο Ευωνύμου Οικολογικής Βιβλιοθήκης

μέσα από το αρχείο της Ευωνύμου Οικολογικής Βιβλιοθήκης του συμπατριώτη μας Σάκη Κουρουζίδη

του Αντώνη Κάλφα

Οι πόλεις είναι δημιουργήματα της μεσαιωνικής ιστορίας και συνδέονται άρρηκτα με τον ανερχόμενοι αστικό πολιτισμό και την οικονομική  άνθηση των νεότερων κοινωνιών. Στις πόλεις και με άξονα τις πλατείες αρχίζουν να συγκεντρώνονται σταδιακά όχι μόνο οι νέες κοινωνικές ομάδες (αστοί, τραπεζίτες, έμποροι, μεταπράτες κάθε λογής) αλλά και τα σύμβολα των εξουσιών που τις απαθανατίζουν: δημόσια μέγαρα, αστικές κατοικίες και επιβλητικές εκκλησίες.

Διαβάστε περισσότερα: Η Πλατεία Ελευθερίας της Κατερίνης (1929-1970)

Η κοινωνική ζωή στην Κατερίνη του 1930

του Αντώνη Κάλφα

Ο Σάββας Κανταρτζής και ο μετέπειτα Δήμαρχος Κατερίνης Αιμίλιος Ξανθόπουλος εκδίδουν στις 16 Φεβρουαρίου 1930 την εβδομαδιαία τετρασέλιδη εφημερίδα «Ηχώ των Πιερίων». Ιδιοκτήτης της ο Αιμίλιος Ξανθόπουλος και διευθυντής της ο Σάββας Κανταρτζής (κυκλοφόρησε μέχρι το 1939). Στο τυπογραφείο της εφημερίδας τυπώνονται τα πρώτα βιβλία στην Κατερίνη. Διαβάστε περισσότερα: Η κοινωνική ζωή στην Κατερίνη του 1930

Περισσότερα Άρθρα...

  1. Όταν η Κατερίνη «έμοιαζε περισσότερο με τούρκικο χωριό»
  2. Η εκδοτική και πνευματική δραστηριότητα στην Πιερία ενός αιώνα (1918-2018)
  3. O πληθυσμός της Κατερίνης από το 1715 μέχρι τις 19 Αυγούστου 1913
  4. Πώς σώθηκε από την οικοπεδοποίηση το Δημοτικό Πάρκο Κατερίνης και άλλες ιστορίες
  5. Οι φωτογραφικές συλλογές της Κατερίνης και η σημασία τους για την συλλογική μνήμη
  6. Οι γόνιμες κατασκευές-ουτοπίες του σπουδαίου Κώστα Καμπερίδη
  7. Πώς πρέπει να διδάσκεται η σχολική ιστορία;
  8. Για το ντοκιμαντέρ «Που ήμουν, που είμαι, που πάω – Φωνές αμφιθεάτρου» του δικού μας Γιώργου Κεραμιδιώτη
  9. «Υποδεχόμενος» τη δικτατορία στην Κατερίνη...
  10. Πολιτιστικές υποδομές στην Κατερίνη: παρά τις υποσχέσεις Χιονίδη αποτελούν τον μεγάλο ασθενή τής πόλης
  11. Συμπληρωματικά για την κατερινιώτικη αρχιτεκτονική και οικογενειακή μικροϊστορία
  12. Η προσφυγική ιστορία της Κατερίνης ως διδακτικό μοντέλο για την αλλαγή διδασκαλίας του μαθήματος
  13. Η Κατερίνη που χάθηκε: η οικία του «σοβαρού και σεβάσμιου» Κοινοτάρχη Θεόδωρου Χ. Κάλφα (1868-1926)
  14. Εκδρομή στην Πλατεία Μανόλη Αναγνωστάκη
  15. Ο τετραγωνισμός του κύκλου, στην Κατερίνη!
  16. Η Κατερίνη του 1917: ληστοκρατία, βενιζελικά στρατεύματα, πλημμύρες και διαμαρτυρίες των ξυλεμπόρων
  17. Το σκληρό 1943 στην Κατερίνη: ναζιστικές διώξεις, εκτοπίσεις και εκτελέσεις
  18. Eργογραφικά Λάζαρου Τσακιρίδη (1936-2017): ορθόδοξη πίστη, λογοτεχνικά πρωτόλεια και προσφυγικές μαρτυρίες
  19. Μια σπουδαία εκδήλωση με τον ελληνοδιδάσκαλο Hans Eideneier γύρω από τη μεσαιωνική δημώδη ψυχωφελή γραμματεία
  20. Ένας ενδιαφέρων κύκλος συζητήσεων που οργανώνει ο Νίκος Γραίκος ολοκληρώνεται την Τετάρτη
  21. Κατοχή, εθνική αντίσταση και εμφύλιος στην Πιερία
  22. Όταν η Κατερίνη υποδέχθηκε τον ζωγράφο Δημήτρη Μυταρά
Bookmaker with best odds http://wbetting.co.uk review site.