Menu

Η ειδυλλιακή (κάποτε) Παραλία Κατερίνης σε τρεις αποτυπώσεις

του Αντώνη Κάλφα

Η παραλία (Σκάλα Κατερίνης παλαιότερα) στη σημερινή τουριστική μορφή της δεν έχει φυσικά καμία σχέση με την εικόνα της μέχρι και τη δεκαετία του 1960 (οι φωτογραφίες επ’ αυτού του αλησμόνητου ΣΑΤΣΙ αποτελούν τον αψεγάδιαστο μάρτυρα της εμπορευματοποίησης και των δεινών αυτού που αποκαλούμε μαζικός τουρισμός).

Η παλαιότερη γκραβούρα της περιοχής της Παραλίας είναι του 1878 περίπου, όπως μαρτυρά και η λεζάντα: « Κτίριο στην παραλία της Κατερίνης στο οποίο διεξήχθησαν οι συνομιλίες για την απελευθέρωση του συνταγματάρχη Σινγκ, κρατούμενου των ελλήνων επαναστατών στα γεγονότα στη Θεσσαλία και Μακεδονία το 1878». Πρωτότυπος τίτλος: The landing-place of Katerina, where the nagotiations of the release of Colonel Synge were carried on. Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη. Από τον τόμο: «1842 – 1885. Ελλάδα, ιστορική, εικονογραφημένη. Μια πλήρης συλλογή ιστορικών, τοπογραφικών και καλλιτεχνικών ντοκουμέντων. Με 280 γκραβούρες εποχής», Αθήνα, Nikolas Books, 1984.

Η δεύτερη φωτογραφία-καρτ ποστάλ είναι η παραλία των παιδικών μας χρόνων: διακριτική η εκκλησία της Αγίας Φωτεινής, κτίσμα αρμονικά δεμένο με τον περιβάλλοντα χώρο, αίσθηση του μέτρου και ταπεινότητα. Τριγύρω μικρά οικήματα και ισορροπημένη σύνθεση ανθρώπων και κτιρίων.

Αντιθέτως, η σύγχρονη εικόνα της τουριστικά εξελιγμένης αλλά περιβαλλοντικά και πολιτισμικά προβληματικής περιοχής αποτελεί μια ένδειξη για την έλλειψη ισορροπίας και αισθητικής γραμμής: υπερδιογκωμένη η εκκλησία, ενισχυμένη με νέες επεκτάσεις (με σχέδια τίνος άραγε;) στέκεται εκεί σαν μνημείο της υπερτραφούς σύγχρονης ναοδομίας, ενδεχομένως για να ταιριάζει αρμονικά με τις άχαρες πολυκατοικίες. Άλλοι καιροί, άλλα ήθη.

Λίγα σχόλια για την ιστορία της Παραλίας

Κι όμως η Παραλία έχει κι αυτή τη μικρή ιστορία της. Αναφέρεται στις σχετικές πηγές και στα εγκυκλοπαιδικά, ενημερωτικά φυλλάδια της εποχής. Για παράδειγμα την εποχή του εθνικού διχασμού, στις 14 Μαίου 1917 αποβιβάστηκαν 5.000 Γάλλοι ιππείς στην Παραλία και στρατοπέδευσαν κοντά στην πόλη.

Όταν η Κατερίνη μετά την απελευθέρωση συγκροτήθηκε σε Κοινότητα (με το Β.Δ. 28.6.1918, ΦΕΚ Α 152/1918) κατασκευάστηκε η σιδηροδρομική γραμμή μήκους 27 χλμ., από το χωριό Δράνιστα μέχρι την Παραλία Κατερίνης, από Βρετανικό Τάγμα Μηχανικών, με την οποία μεταφέρονταν λιθάνθρακας ο οποίος χρησιμοποιούνταν ως καύσιμη ύλη  στο Μακεδονικό Μέτωπο. Το 1925 διακόπτεται η λειτουργία της γραμμής και πλέον η μεταφορά γίνεται με φορτηγά.

Η «Γεωγραφία-Άτλας» του Μεταξά (εκδ. Κολλάρος, 1925), έχει εκτενή αναφορά στην περιοχή και την πόλη και στο επίνειο της πόλης που είναι η Σκάλα: «Υποδιοίκησις Κατερίνης- εκτείνεται κατά μήκος της δυτικής παραλίας του Θερμαϊκού κόλπου και κατέχει την χώραν της αρχαίας Πιερίας. Πληθυσμός 31.696 κάτοικοι. Πόλεις.- Κατερίνη (6.540 κάτ.) κειμένη ΒΑ. των άκρων ανυψώσεων του Ολύμπου και απέχουσα από του επινείου αυτής Σκάλας περίπου μίαν ώραν, είναι έδρα του μητροπολίτου Κίτρους, του υποδιοικητού, του ειρηνοδίκου, πόλις γεωργική, δια ταύτης διέρχεται ο διεθνής σιδηρόδρομος…»

Το 1951 στο φυλλάδιο «Ο Νομός Πιερίας», Τύποις Κορνηλίου Θεοδωρίδου, Θεσσαλονίκη 1951 (XVI Διεθνής Έκθεσις Θεσσαλονίκης), 42 σελίδες, διαβάζουμε (είναι μια ενημερωτική διαφημιστική έκδοση με την ευκαιρία της 16ης έκθεσης Θεσσαλονίκης): «Το παρόν τεύχος σκοπόν έχει να δώσει εις τον αναγνώστην μίαν εναργή εικόνα του Νομού Πιερίας», λέει στον πρόλογό του ο Νομάρχης. Πράγματι υπάρχουν πολλές πληροφορίες και φωτογραφίες της περιοχής, με πίνακες και στατιστικές. Για την Παραλία αναφέρονται και τα εξής: «μια από τις πιο όμορφες ακρογιαλιές που έχει να επιδείξη η Ελλάδα, εκτός των πολλών παραθεριστών εφιλοξένησε πέρυσι και εφέτος τας κατασκηνώσεις των εργαζομένων παιδιών τας οποίας οργανώνει το Υπουργείον Προνοίας υπό την ηγεσίαν της Τ. Εφορείας Προσκόπων Κατερίνης. Κοντά σ’ αυτές εφέτος ελειτούργησε και κατασκήνωσις δημοσίων υπαλλήλων εις την οποίαν έλαβαν μέρος 30 περίπου οικογένειες. Οι κατασκηνώσεις αυτές οργανώθηκαν από τον Νομάρχη Πιερίας κ. Λυγεράκη».

Στον τόμο «Τουριστικός και πανεμπορικός οδηγός Μακεδονίας και Θράκης» που κυκλοφορεί το 1963 περιλαμβάνεται κατάλογος (σσ. 913-942) των καταστημάτων και των οικονομικών δραστηριοτήτων της πόλης και μεταξύ αυτών αναφέρονται 4 εξοχικά κέντρα στην Παραλία.

Στο βιβλίο του 1976 «Τουριστικός Οδηγός για την Ελλάδα» του Οργανισμού Τουριστικών Εκδόσεων, από τα ξενοδοχεία του 1967 καταγράφονται δύο (το Ολύμπιον και τα Πιέρια) και τέσσερα στην Παραλία: Αλκυόνη, Ακταίον, Δίων, Μούσες Μπητς.

Σε ό,τι αφορά το αλιευτικό κατφύγιο, σε μελέτη τους, 4 γεωλόγοι του ΑΠΘ επισημαίνουν: «Το Αλιευτικό Καταφύγιο Παραλίας κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1980 προκειμένου να εξυπηρετήσει τον λιμενισμό των αλιευτικών σκαφών. Μετά την κατασκευή του καταφυγίου υπήρξε μεγάλη προσάμμωση στη νότια πλευρά του λιμανιού και σημαντική διάβρωση στη βόρεια. Σε μεγάλο τμήμα της παράκτιας εμφανίζονται φαινόμενα υποβάθμισης της ποιότητας ζωής και του περιβάλλοντος και ειδικότερα των φυσικών πόρων λόγω της ρύπανσης που προκύπτει από τις ανθρώπινες δραστηριότητες, καθώς και της εξάντλησης των φυσικών πόρων (υδροφόρος ορίζοντας, δάση, ορυκτός πλούτος, γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας κ.ά.)».

Στο συνέδριο για την Πιερία στα βυζαντινά και νεότερα χρόνια (25.11.-29.11.2003) η αρχαιολόγος Ευτέρπη Μαρκή προτείνει αρχαιολογικές διαδρομές στην Πιερία για τουριστική χρήση. Δύο από αυτές έχουν ως αφετηρία την Κατερίνη: η πρώτη ξεκινά από την Παραλία Κατερίνης και περιλαμβάνει επισκέψεις στην Παναγία Κονταριώτισσας, στο ασκητήριο της Αγίας Κόρης, τη μονή Αγίας Τριάδας και στον άγιο Νικόλαο της παλιάς Βροντούς. Η δεύτερη διαδρομή προτείνεται να αφορά την επίσκεψη της Μονής και του Κάστρου της Πέτρας με πεζοπορία και κατάληξη τον Άγιο Δημήτριο. «Οι παραπάνω διαδρομές μπορούν να αποτελέσουν την τουριστική πρόταση της Πιερίας για το άμεσο μέλλον. Προσφέρονται κυρίως για τους μήνες Μάϊο-Ιούνιο και Σεπτέμβριο-Νοέμβριο, μπορούν να συνδυασθούν με τον αγροτουρισμό, την ύπαρξη ή δημιουργία τοπικών γυναικείων συνεταιρισμών που θα παρασκευάζουν τοπικά φαγητά και γλυκά και την προσφορά τοπικών κρασιών».

Επίλογος: γράφοντας το 1925 για τις ακτές της Πιερίας ο Σάββας Κανταρτζής παρατηρεί την εγκατάλειψη των ακτών της από την Νέα Αγαθούπολη μέχρι τον Πλαταμώνα και τον λυπεί η εικόνα  της περιοχής. «Αυτά για την Κατερίνη του 1925. Το μόνο που απόμεινε, για να συμπληρωθεί κάπως η "υποανάπτυκτη" κατάστασή της, ήταν η απόλυτη εγκατάλειψη και ερημιά της παραλίας της όλης από τη Νέα Αγαθούπολη ως τον Πλαταμώνα». Ογδόντα χρόνια μετά, οι τουριστικές υποδομές των παραλιακών ακτών του νομού περιλαμβάνουν 7.000 δωμάτια σε ξενοδοχειακές μονάδες, 6.000 ενοικιαζόμενα δωμάτια/διαμερίσματα και 35 camping, καθώς και άλλες μορφές καταλυμάτων, πολλά μέσα εστίασης, ψυχαγωγίας και τουριστικά γραφεία.

Bookmaker with best odds http://wbetting.co.uk review site.