Menu

Από τον Ορλιά στον Αραπλάκο

Ορλιάς - καταρράκτης Κόκκινου Βράχου
Ορλιάς - καταρράκτης Κόκκινου Βράχου

«Τα μονοπάτια του Ηλία»

 Κείμενο-φώτο-σκίτσο: Βασίλης Μαμούρης

Το τηλέφωνο με βρήκε πολύ μακριά από το βουνό αλλά στην άλλη άκρη της γραμμής ήταν ένας άνθρωπος από ένα χωριό στους πρόποδες του Ολύμπου. Ο Ηλίας ο Ξηρομερίτης από την Καρίτσα, πάλευε καιρό τώρα στα μονοπάτια πάνω από το χωριό του, και έφτανε η ώρα της σήμανσης τους.

Τα μονοπάτια αυτά, από το ρέμα του Ορλιά μέχρι το ρέμα του Αραπλάκου, ήταν σχεδόν έτοιμα για την ένταξή τους στο δίκτυο μονοπατιών Βορειοανατολικού Ολύμπου. Η δουλειά που χρειάζονταν ήταν ακόμα αρκετή, αλλά η κουβέντα για την σήμανση και τα χρώματα των μονοπατιών έπρεπε να γίνει.

Ο Ηλίας, με τον ενθουσιασμό και την δύναμη που τον διέκρινε, μπροστάρης πραγματικός, οδηγούσε μια ομάδα παιδιών του τοπικού συλλόγου στην πραγματοποίηση ενός ονείρου. Τον καθαρισμό, τη σήμανση και τη προβολή, κάποιων μονοπατιών που κινούνται στα ρέματα της περιοχής. Μονοπάτια που  συνδέουν τις ήδη υπάρχουσες διαδρομές του δικτύου, και οδηγούν και ψηλότερα προς την Πετρόστρουγκα και τις κορυφές.

Ήταν δυστυχώς η τελευταία φορά που θα μιλούσα με τον Ηλία…

Το εκκλησάκι του Αρχαγγέλου Γαβριήλ
Το εκκλησάκι του Αρχαγγέλου Γαβριήλ

Χωρίς τον άνθρωπο που τραβούσε μπροστά, η όλη προσπάθεια ατόνησε αρκετά, τα μονοπάτια άρχισαν να κλείνουν και πάλι από τη βλάστηση και η σήμανση δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Παρόλα αυτά, κάποιες βασικές διαδρομές είναι σε καλή κατάσταση και οι άνθρωποι που γνωρίζουν, καθώς και κάποιοι σύλλογοι, τις επισκέπτονται συχνά. Μέχρι κάποιος άλλος Ηλίας να εμφανιστεί και να συνεχίσει τη δουλειά, θα διατηρηθούν μόνο αν γίνουν ευρύτερα γνωστές και περισσότερο επισκέψιμες. Σε κάθε περίπτωση το έργο του Ηλία του Ξηρομερίτη ενός ακόμα εθελοντή αυτού του βουνού δε πρέπει να ξεχαστεί…

Η ΠΕΡΙΟΧΗ

Η περιοχή ουσιαστικά είναι μια μεγάλη ράχη γνωστή ως Διασέλα ή Διάσελο που ορίζεται στα ψηλά από την Πετρόστρουγκα και την Παλιοκοπρισιά και  κατεβαίνει ανάμεσα στα ρέματα του Ορλιά και του Αραπλάκου. Πιο συγκεκριμένα η ράχη κατεβαίνει από την περιοχή της Αλαταριάς και από τα Κόκκαλα και δημιουργεί συνεχόμενες ομαλές κορυφές και διάσελα από τα οποία ξεκινούν ρέματα  προς την μεριά του Ορλιά, του Αραπλάκου και την περιοχή της Κλεφτόβρυσης.

Έτσι δικαιολογείται και  η ονομασία «Διάσελα-Καναλάκια» που βρίσκουμε σε παλιούς χάρτες της περιοχής.

Η ράχη αυτή κάτω από τα 1100 μέτρα σπάει σε μικρότερες, που ανάμεσά τους κυλούν δύο μικρά εποχιακά ρέματα, το ρέμα του Αρχάγγελου Γαβριήλ ή Γαβρόλακκα και το ρέμα του Μπαμπίτση. Τα πάντα καταλήγουν στο δασικό δρόμο που ενώνει το εκκλησάκι του Αγίου Βασιλείου (4 χιλιόμετρα άσφαλτος από την Καρίτσα), με το ασφαλτόδρομο Βροντού-Αγία Κόρη. Ο δασικός δρόμος κόβεται από όλα τα παραπάνω ρέματα και από το ρέμα της Αγίας Κόρης και πολλές φορές το χειμώνα είναι δύσβατος.

ΟΙ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

Οι διαδρομές έχουν σαν αφετηρίες τα εκκλησάκια του Αγ.Βασιλείου και του Αρχάγγελου Γαβριήλ και τη θέση Δέση Αράπη στην έξοδο της ρεματιάς του Αραπλάκου.

Η κύρια διαδρομή που βρίσκεται σε καλή κατάσταση και με επαρκή σήμανση είναι αυτή που ξεκινά από το εκκλησάκι του Αγ.Βασιλείου και αφού περάσει το ρέμα Μπαμπίτσι και πάνω από το ρέμα του Αρχάγγελου Γαβριήλ (Κρανιά), φτάνει μέχρι τον Αραπλάκο. Τον περνά και φτάνει μέχρι την ράχη Παγίδα, που κατεβαίνει από  την κορυφή Κατάρτι, και συνεχίζει με λίγο ψάξιμο, μέχρι το μονοπάτι Αγ.Κόρη-Ίταμος-Έλατος-Πετρόστρουγκα! Σε διάφορα σημεία της διαδρομής αυτής καταλήγουν διαδρομές από τις άλλες αφετηρίες με πολλά όμως δύσβατα σημεία και προβλήματα  στην σήμανση. Από αυτή επίσης ξεκινούν και μονοπάτια προς τα ψηλότερα που χρειάζονται περισσότερο ψάξιμο και εμπειρία.

Εξαίρεση αποτελεί η διαδρομή από το ρέμα Μπαμπίτσι προς τον Ορλιά και τον Κόκκινο καταρράκτη, καθώς είναι σε καλή κατάσταση, και αποτελεί σε συνδυασμό με το μονοπάτι του Ορλιά από τον Αγ. Κωνσταντίνο ένα όμορφο κύκλο. Σε συνδυασμό με το κύριο μονοπάτι ενώνει ουσιαστικά σε χαμηλό υψόμετρο τις διαδρομές του δικτύου βορειοανατολικού Ολύμπου από τον Ορλιά μέχρι την Αγ.Κόρη.

Ο φύλακας της ρεματιάς Αρχαγγέλου Γαβριήλ
Ο φύλακας της ρεματιάς Αρχαγγέλου Γαβριήλ

Διαδρομή Αγ.Βασίλειος –Ρέμα Μπαμπίτσι-Κρανιά- Αραπλάκος

Η κύρια διαδρομή ξεκινά ακολουθώντας το τσιμεντένιο κανάλι που έρχεται από τον Ορλιά και περνά δίπλα από την εκκλησία του Αγ.Βασιλείου. Περνάμε το κανάλι και μπαίνουμε στο μονοπάτι που είναι φαρδύ και με κίτρινη-κόκκινη σήμανση μας οδηγεί ανάμεσα από πουρνάρια και πεύκα μέχρι την περιοχή Καστράκι. Αγνοούμε παρακλάδι αριστερά και με την ίδια σήμανση μπαίνουμε σε πυκνό δάσος όπου κυριαρχούν οι αριές. Κινούμαστε ουσιαστικά πάνω από το ρέμα Μπαμπίτσι και αγνοούμε μονοπάτια που κατεβαίνουν δεξιά προς αυτό.

Κάποια στιγμή φτάνουμε στην κοίτη που συνήθως το καλοκαίρι είναι στεγνή. Πριν από αυτή αριστερά ξεκινά με άσπρη-κόκκινη σήμανση το μονοπάτι για Μελίσι και Ορλιά.

Εμείς περνάμε τη ρεματιά και ανηφορίζουμε για να πιάσουμε την απέναντι ράχη και την περιοχή Γκορτσούλα ή Γκορτσούκι. Εδώ στα αριστερά συναντάμε και άλλο μονοπάτι που βγάζει στο Μελίσι και στο  μονοπάτι του Ορλιά. Συνεχίζουμε και ακολουθώντας τη ράχη βγαίνουμε στη περιοχή Χαρέλα πάνω από τη Γαβρόλακκα, τη ρεματιά του Αρχάγγελου Γαβριήλ. Για τους πιο ψαγμένους υπάρχει εδώ παλιό μονοπάτι για τη ρεματιά και λίγο ψηλότερα το μονοπάτι για τη Διασέλα και την Πετρόστρουγκα.

Ουσιαστικά η σήμανση του κόκκινου ρόμβου σε κίτρινο φόντο επιλέχθηκε για αυτή τη διαδρομή, Αγ. Βασίλειος-Πετρόστρουγκα. Το δύσκολο όμως πεδίο, το μεγάλο μήκος και η υψομετρική διαφορά της διαδρομής,( από τα 220 μ. στα 1920), αποδείχθηκε ένα δύσκολο εγχείρημα και χρειάζεται πολύ δουλειά ακόμα.

Καταρράκτης στον Αραπλάκο
Καταρράκτης στον Αραπλάκο

Εμείς συνεχίζουμε για τον Αραπλάκο περνώντας από τη πηγή Κρανιά που τροφοδοτεί εποχιακά πάντα το ρέμα του Αρχάγγελου Γαβριήλ. Σύντομα βγαίνουμε σε ράχη και συναντάμε από δεξιά το μονοπάτι που ανηφορίζει από τη θέση Δέση Αράπη. Περνάμε πια στη ρεματιά του Αραπλάκου και τραβερσάρουμε κατηφορικά προς το ρέμα σε πυκνή βλάστηση αλλά ευδιάκριτο μονοπάτι. Αγνοούμε μονοπάτι αριστερά, που οδηγεί προς το τέλος του δρόμου από Μαστορούλι, περνάμε πηγή και πέφτουμε στο ρέμα του Αραπλάκου.

Μετά το ρέμα ανηφορίζουμε προς τις περιοχές Πλατανάκο και Πεύκο για να πιάσουμε την απέναντι  ράχη Παγίδα. Πάνω της κινείται κακοτράχαλο μονοπάτι μέχρι τη θέση Δέση Αράπη αλλά και καλύτερο προς Κάτω Παγίδα και Αγ.Κόρη με περισσότερο ψάξιμο. Από εδώ μπορούμε να κινηθούμε και προς τον Ίταμο και το μονοπάτι Αγ.Κόρη-Πετρόστρουγκα. Αν καθαριστεί και σημανθεί αυτό το κομμάτι θα ενώσει τη διαδρομή αυτή με τον Ορλιά και θα δώσει μια ακόμα όμορφη εναλλακτική στο υπάρχον δίκτυο του βορειοανατολικού Ολύμπου.

Διαδρομή Αγ.Βασίλειος-Ρέμα Μπαμπίτσι-Μελίσι-Κόκκινος καταρράκτης

Ξεκινάμε πάλι από τον από τον Αγ.Βασίλειο και ακριβώς πριν το ρέμα Μπαμπίτσι  φεύγουμε ευθεία πάνω προς τη ράχη πάνω από τον Ορλιά. Το μονοπάτι κινείται συχνά δίπλα και πάνω σε επικλινή βράχια και σαθρό έδαφος και σύντομα μας βγάζει στη ράχη στην τοποθεσία Μελίσι.

Εδώ μπορούμε να βγούμε και περνώντας το ρέμα Μπαμπίτσι και αφήνοντας τη διαδρομή προς Αραπλάκο από την Γκορτσούλα. Από τη ράχη το μονοπάτι πέφτει εντυπωσιακά προς το βάθος της  ρεματιάς του Ορλιά  περνώντας κάτω από κάθετα βράχια πριν πιάσει το πυκνό δάσος.

Ακούμε το ρέμα και σε λίγο βλέπουμε από ψηλά τον εντυπωσιακό καταρράκτη του Κόκκινου βράχου. Η βλάστηση οργιάζει και η κλίση γίνεται απότομη.

Αγνοούμε μονοπάτι στα δεξιά, που πηγαίνει προς τις πηγές του Ορλιά και ακολουθούμε  το κύριο μονοπάτι που γυρίζει προς τα αριστερά και με σκαλοπάτια,  για να κατεβεί στην κοίτη του ρέματος.

Φτάνουμε στο ρέμα και λίγα μέτρα δεξιά μας βρίσκεται ο μεγάλος καταρράκτης ενώ το μονοπάτι συνεχίζει απέναντι για να συναντήσει το μονοπάτι Αγ. Κωσταντίνος –Κορομηλιά. Μπορούμε να γυρίσουμε από εκεί και αφού περάσουμε το ρέμα από τον Αγ.Κωσταντίνο προς τον Αγ.Βασίλειο, να κλείσουμε έναν όμορφο κύκλο.

θέση Δέση - Αράπη
θέση Δέση - Αράπη

Διαδρομή Δέση Αράπη-Κοκάζακος- Ράχη- Κρανιά ή Αραπλάκος

Για να φτάσουμε στη θέση Δέση Αράπη ακολουθούμε το χωματόδρομο δεξιά από τον Αγ.Βασίλειο που αφού περάσει διαδοχικά το ρέμα Μπαμπίτσι τη Γαβρόλακκα και το εκκλησάκι του Αρχάγγελου Γαβριήλ φτάνει στο ρέμα του Αραπλάκου. Το περνά και αυτό και αμέσως βγαίνει σε δύστρατο. Αν συνεχίσουμε ευθεία περνάμε και το ρέμα της Αγ.Κόρης και βγαίνουμε στην άσφαλτο Βροντού-Αγ.Κόρη. Αν κάνουμε αριστερά σε πολύ λίγο ο δρόμος σταματά στη κοίτη του Αραπλάκου σε χαρακτηριστικό μικρό φράγμα ύδρευσης πάνω από το οποίο σχηματίζονται όμορφες λίμνες και μικροί καταρράκτες. Είμαστε στη Δέση Αράπη και  στην άλλη μεριά της κοίτης διακρίνουμε εκκλησάκι, χάρτη διαδρομών και ένα μικρό μνημείο αφιερωμένο στον Ηλία Ξηρομερίτη που έφυγε μόλις στα 41 του χρόνια…

Εδώ φτάνει και μονοπάτι από την Καρίτσα και τον Αρχάγγελο Γαβριήλ ενώ η διαδρομή μας αρχίζει ανηφορικά και απότομα πάνω στην ράχη που χωρίζει τη ρεματιά του Αραπλάκου από τη διπλανή Γαβρόλακκα. Το μονοπάτι στη αρχή είναι ευδιάκριτο και συνεχίζει έτσι προς τη ρεματιά. Αν το ακολουθήσουμε θα βγούμε σε όμορφο καταρράκτη στο ρέμα. Πιο πριν διακλάδωση μας περνά απέναντι και μας ξανακατεβάζει στη Δέση κλείνοντας έναν όμορφο μικρό κύκλο. Όλα αυτά όμως είναι εκτός της διαδρομής μας που δεν πιάνει τη ρεματιά αλλά συνεχίζει πάνω στη ανηφορική κακοτράχαλη ράχη.

Το μονοπάτι δεν είναι ξεκάθαρο αλλά ακολουθώντας τη ράχη θα βγούμε ψηλότερα στη θέση Κοκάζακος  όπου και αποκτά ένα σταθερό ίχνος. Σε κάποια σημεία έχει κλείσει από τη βλάστηση, ενώ σε κάποια άλλα αφήνει τη ράχη για να αποφύγει δύσκολα σημεία με βράχια, τα λίγα όμως μπλε σημάδια  μας βοηθούν να μην  χάσουμε τη διαδρομή μας. Έτσι κινούμενοι περνάμε τη θέση Γεράση και φτάνουμε  σχεδόν στα 1000 μέτρα υψόμετρο όπου και θα συναντήσουμε τη διαδρομή από Αγ.Βασίλειο και Κρανιά. Κάνουμε δεξιά για να κατηφορίσουμε προς τον Αραπλάκο και επιστρέφουμε στη Δέση από τα ίδια η από την απέναντι ράχη Παγίδα…

 Διαδρομή Δέση Αράπη- Παγίδα-Αραπλάκος

Η διαδρομή ξεκινά από τη τελευταία στροφή λίγο πριν τη Δέση Αράπη. Ουσιαστικά αφήνουμε το αυτοκίνητο στο τέρμα του δρόμου και γυρίζουμε πίσω για να περάσουμε πάνω από τα απότομα βράχια που δεσπόζουν πάνω από τη Δέση και στην αρχή της Ράχης που συνοδεύει τον Αραπλάκο από βόρεια-βορειοδυτικά. Γιδόστρατα και νερό έχουν δημιουργήσει εδώ πολλά μονοπάτια αλλά η χαμηλή βλάστηση μας βοηθά να βρούμε το δρόμο.

Το μονοπάτι δεν είναι ξεκάθαρο και πολλές φορές χάνεται πάνω στη σαθρό και απότομο έδαφος αλλά η ράχη μας οδηγεί και κερδίζουμε γρήγορα ύψος. Το μονοπάτι ξεκαθαρίζει καθώς μπαίνουμε σε αραιό δάσος σε μια περιοχή που οι ντόπιοι ονομάζουν Παγίδα. Η απότομη ρεματιά στα αριστερά μας και η ράχη μας κρατούν στη διαδρομή καθώς συναντάμε διακλαδώσεις προς τα δεξιά που οδηγούν προς τον Ίταμο και την Αγία Κόρη. Κάποια στιγμή η διαδρομή μας φτάνει στη θέση Πεύκος όπου αφήνει τη ράχη προς την ρεματιά. Αρχίζει να κατηφορίζει προς την περιοχή του Πλατανάκου και τον Αραπλάκο, σε πυκνή βλάστηση, αλλά ξεκάθαρο πια μονοπάτι…

Διαδρομή στο ρέμα Αρχάγγελου Γαβριήλ

Και σε αυτή τη διαδρομή θα δυσκολευτούμε να βρούμε την είσοδο καθώς δεν υπάρχουν σημάδια και ξεκάθαρο μονοπάτι στον πουρναρότοπο γύρω από το εκκλησάκι του Αρχάγγελου Γαβριήλ. Ο πιο εύκολος τρόπος είναι να αφήσουμε το αυτοκίνητο στην εκκλησία και να πάρουμε το δρόμο προς τον Αγ.Βασίλειο. Περνάμε το ρέμα Γαβρόλακκα και μετά τη στροφή απέναντι μπαίνουμε δεξιά σε αδιέξοδο δρόμο ξύλευσης. Στο τέρμα του διακρίνουμε το μονοπάτι που όσο ανηφορίζει γίνεται ξεκάθαρο.

Σύντομα μας ανεβάζει ψηλά πάνω από το ρέμα και περνά κάτω από χαρακτηριστικό μονόλιθο. Η θέση εδώ λέγεται Φύλακας μάλλον λόγο της μορφής του βράχου που μοιάζει με ανθρώπινη φιγούρα. Το μονοπάτι συνεχίζει πάνω σε φυσικά πατάρια προς το βάθος της ρεματιάς, κάποια στιγμή προσεγγίζει το ρέμα και αρχίζουν τα προβλήματα… Η βλάστηση εδώ έχει κλείσει το μονοπάτι και παρόλο που το ίχνος του είναι ξεκάθαρο η κίνηση μας είναι πολύ δύσκολη. Αν επιμείνουμε και συνεχίσουμε τη διαδρομή μας, αφού ακολουθήσουμε για αρκετή ώρα το ρέμα κάποια στιγμή το περνάμε και πιάνουμε την απέναντι ράχη συναντώντας το μονοπάτι από Δέση Αράπη για Κοκάζακο-Ράχη- Κρανιά .

Σε κάθε περίπτωση και αυτή η διαδρομή όπως και οι δύο προηγούμενες διαδρομές από Δέση Αράπη απαιτούν αρκετό ψάξιμο σε κακοτράχαλο ή δύσβατο πεδίο και με ελάχιστη σήμανση.

Το ίδιο συμβαίνει και με άλλες διαδρομές της περιοχής που οδηγούν ψηλότερα προς πηγές Αράπη, από εκεί προς Ξέραχο και Διασέλα, προς Καναλάκια, προς πηγές Ορλιά κ.α.

Είναι για πεζοπόρους σχετικά έμπειρους, που ψάχνουν το διαφορετικό χωρίς να υπολογίζουν την ταλαιπωρία, φτάνει να ανακαλύπτουν  κι άλλες όμορφες πλευρές αυτού του βουνού… 

Η σπάνια κόκκινη τουλίπα της περιοχής
Η σπάνια κόκκινη τουλίπα της περιοχής

ΣΑΝ ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η κατάσταση των μονοπατιών της περιοχής σίγουρα ήταν πολύ καλύτερη όσο ζούσε ο Ηλίας ο Ξηρομερίτης . Ο τοπικός σύλλογος όπως και άλλοι σύλλογοι σε άλλες περιοχές του Ολύμπου κάνουν ότι μπορούν. Εθελοντές και άνθρωποι αυτού του βουνού, φρόντιζαν και φροντίζουν τα μονοπάτια μέχρι να φύγουν κι αυτοί ή να κουραστούν και να εγκαταλείψουν. Η δουλειά όμως του Ηλία και των άλλων δεν μαζεύεται ποτέ και δεν προστίθεται σε ένα συνολικά   όμορφο αποτέλεσμα…

Πρόσφατα οι ορειβατικοί και φυσιολατρικοί σύλλογοι της Πιερίας δημιούργησαν μια ομάδα προκειμένου να στηρίξουν όλοι μαζί τέτοιες και παρόμοιες προσπάθειες. Η ομάδα ανέλαβε δράσεις όπως η προβολή της ταινίας Frozen Amvrosia, η δημιουργία τμήματος συνοδών βουνού στο ΙΕΚ Κατερίνης, κοινές αναβάσεις κ.α. Πρόσφατα είχε μια συνάντηση με τη Διεύθυνση δασών και τον Εθνικό Δρυμό Ολύμπου με θέμα τα μονοπάτια του βουνού.

Η συνάντηση θα ξαναγίνει στα τέλη Σεπτεμβρίου με καλεσμένους και τους συλλόγους  Λάρισας και Θεσσαλονίκης  και τους Διοργανωτές των Αγώνων ορεινού τρεξίματος, καθώς όλοι εμπλέκονται στη υπόθεση. Στόχος η καταγραφή των μονοπατιών και η σήμανσή-συντήρηση τους σύμφωνα και με τη νέα σχετική υπουργική απόφαση. Η απόφαση αυτή βάζει με ενεργό ρόλο τους συλλόγους σε προγράμματα που αφορούν τα μονοπάτια.

Είναι μια ευκαιρία για να γίνει πραγματικό έργο στο βουνό και να μην πάει χαμένη  και καμιά εθελοντική προσπάθεια.

Το οφείλουμε στον Ηλία και σε όλους τους ορειβάτες πρωτοπόρους του βουνού αλλά και στο ίδιο τον Όλυμπο.     

Γιατί πρέπει επιτέλους να γίνει πραγματικότητα ένα δίκτυο μονοπατιών  αντάξιο της φήμης του και της ομορφιάς του…

  

Bookmaker with best odds http://wbetting.co.uk review site.