Menu

Ψυχική Υγεία - Για ένα μέτωπο λογικής ενάντια στο στίγμα

Με αφορμή τη μεταφορά των Δομών του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Πέτρας Ολύμπου στο εσωτερικό της κοινότητας και την εγκατάσταση των ατόμων με ψυχικές διαταραχές στην κοινότητα είναι καιρός να ανοίξει ένας διάλογος μεταξύ των πολιτών, για να επιτύχει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο η Αποασυλοποίηση και να αποκλειστεί κάθε απόπειρα ρατσιστικής διαμαρτυρίας από μερίδα των λεγόμενων «αγανακτισμένων» κοινωνικών ομάδων.

Πρώτος στόχος του διαλόγου θα είναι η δημιουργία ενός «μετώπου» λογικής ενάντια στο στίγμα της ψυχικής ασθένειας που συντηρεί και αναπαράγει την εσφαλμένη εικόνα που κυριαρχεί για τους ψυχικά ασθενείς και στέκεται ως αντίβαρο στην κοινωνικοποίησή τους. Το σχόλιο φιλοδοξεί να αποτελέσει την αφετηρία αυτού του διαλόγου και γράφτηκε με αφορμή την προβολή της κινηματογραφικής ταινίας «Ένας Υπέροχος Άνθρωπος» με την οποία ξεκίνησαν οι εκδηλώσεις του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Πέτρας Ολύμπου και του Κέντρου Ψυχικής Υγείας Κατερίνης με την επωνυμία «Τα Πολύμνεια».

Η «απελευθέρωση» της ψυχής

Ο προβληματισμός που γεννάται στην περίπτωση του John Nash, από τη στιγμή που αρρωσταίνει και γίνεται η έκρηξη από τη σύζυγό του και της αναφέρει χαρακτηριστικά ότι πρέπει να κλειστεί στην ψυχιατρική κλινική, είναι το αν ο εγκλεισμός των ατόμων με ψυχικές διαταραχές στην κλινική είναι η σωστή κίνηση ή είναι προτιμότερη η διατήρηση της κοινωνικότητας και της ελευθερίας του ατόμου να δημιουργήσει. Σαφώς και από την ίδια την ταινία αποδεικνύεται ότι η ελευθερία του ατόμου είναι η πιο σωστή αντιμετώπιση, ενώ η στέρηση της ελευθερίας οδηγεί στην ιδρυματοποίηση του ασθενή.

Βέβαια, η περίπτωση του John Nash είναι μοναδική, όπως μοναδική είναι και η ιστορία του κάθε συνανθρώπου μας που πάσχει από μία ψυχική διαταραχή. Συχνά δυστυχώς οι συνθήκες της ζωής του δεν είναι καθόλου ρόδινες και η συμπεριφορά των δικών του ανθρώπων δεν είναι πάντα ευνοϊκή.

Το μεγάλο ζήτημα που αναφέρεται στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι γονείς και το ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον του ψυχικά ασθενούς είναι αυτό που θα πρέπει να μας προβληματίσει. Παρά το γεγονός ότι ο καθένας από εμάς θα μπορούσε να εμφανίσει μία ασθένεια της «ψυχής», έχουμε την αίσθηση ότι πρόκειται για μια ασθένεια που δεν μας αφορά και βρίσκεται μακριά μας.

Η ταινία στέκεται ως αφορμή για να αναδειχθεί το ζήτημα ότι η στήριξη της οικογένειας και η συνεργασία με τους ειδικούς μπορεί και να ανακουφίσει ένα άτομο με ψυχικές διαταραχές, να μειώσει τα συμπτώματα της ασθένειας και να εξασφαλίσει μία άνετη και αρμονική ζωή για όλους. Χρειάζεται να ακολουθηθεί σωστά η θεραπευτική μέθοδος και να στηριχθεί ψυχολογικά το ίδιο το άτομο που πάσχει, αλλά και όλα τα μέλη του οικογενειακού περιβάλλοντος.

Η λύση συχνά βρίσκεται μέσα στην αλλαγή της στάσης της ίδιας της οικογένειας, αλλά και στην αποδοχή του προβλήματος από τον πάσχοντα  και από τους συγγενείς του. Μεγάλη σημασία στην αποδοχή του προβλήματος έχει η καταπολέμηση του στίγματος της ψυχικής ασθένειας, που θα αποδυναμώσει και θα εξαλείψει τον μύθο της επικινδυνότητας και του εξαναγκαστικού εγκλεισμού του αρρώστου. Έτσι θα οδηγηθεί η οικογένεια να αποβάλλει το «ταμπού» και να απευθυνθεί στους ειδικούς, γεγονός που αποτελεί το πρώτο βήμα της θεραπείας.

Η καταπολέμηση του στίγματος της ψυχικής ασθένειας αποτελεί βασική προτεραιότητα της Αποασυλοποίησης,  που πραγματοποιείται στη χώρα μας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού προγράμματος «Ψυχαργώς» για την πλήρη ψυχοκοινωνική αποκατάσταση των ατόμων που πάσχουν από ψυχικές διαταραχές.

Για τη συντήρηση του στίγματος ευθύνονται πολλοί παράγοντες:

Μεταξύ αυτών είναι η εικόνα του «σήριαλ κίλερ» που προβάλλουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, δημιουργώντας την εσφαλμένη εντύπωση ότι οι ψυχικά ασθενείς διαπράττουν συνεχώς αξιόποινες πράξεις. Τα επίσημα στοιχεία αποδεικνύουν περίτρανα ότι τα άτομα με ψυχικές διαταραχές εμφανίζουν τα ίδια ακριβώς ποσοστά παραβατικότητας  με όλους τους άλλους πολίτες και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να θεωρηθούν περισσότερο επικίνδυνα για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια, από ότι ο γενικός πληθυσμός.

Ο μύθος της επικινδυνότητας και του εξαναγκαστικού εγκλεισμού πρέπει να καταρριφθεί και να αποκλειστούν όλοι εκείνοι οι παράγοντες που τον συντηρούν και τον αναπαράγουν. Για να γίνει αυτό, πρέπει να αντιδράσουμε πρώτα εμείς οι πολίτες, απαντώντας με ισχυρή και υπεύθυνη επιχειρηματολογία σε κάθε φωνή που εντείνει τον κοινωνικό αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση των ψυχικά ασθενών που τώρα πια ζουν ανάμεσά μας.

Τα άτομα με ψυχικές διαταραχές, άξιζαν ένα άλλο παρελθόν, δικαιούνται ένα ανθρώπινο παρόν, και ένα ακόμη καλύτερο μέλλον...

Εμείς, ως δημοκρατικοί πολίτες, πρέπει να δώσουμε μαθήματα συνύπαρξης και να στηρίξουμε τις προσπάθειες των ευαίσθητων συνανθρώπων μας να κοινωνικοποιηθούν και να ζήσουν όσα στερήθηκαν τα τόσα χρόνια του εγκλεισμού τους. Είναι η ώρα «να ανοίξουμε τις πόρτες», να δεχτούμε τους διαφορετικούς με τις ιδιαιτερότητές τους και να γνωρίσουμε λίγο περισσότερο τον δικό μας εαυτό. Να αναγνωρίσουμε τους φόβους μας και να ανακαλύψουμε μέσα μας τι είναι αυτό που μας γεμίζει περισσότερο…

Να γκρεμίσουμε το τείχος που μας χώριζε,  τα τόσα χρόνια της άδικης και απάνθρωπης απομόνωσης. Να ανοίξουμε τις καρδιές μας στους διαφορετικούς… Να δούμε με τα μάτια της ψυχής μας, πέρα από τους μύθους που μας έχουν υποβάλλει οι άλλοι…

Να σπάσουμε αυτή τη σιωπή και να μιλήσουμε όλοι για αυτά που μας κάνουν να παραμένουμε θεατές μιας δυσμενούς κατάστασης που ίσως να συνεχιζόταν ακόμη αν δεν άλλαζε ο προσανατολισμός της παροχής ψυχικής υγείας και στη χώρα μας. Να αποδείξουμε ότι είμαστε και εμείς συμμέτοχοι και υποστηρικτές της αποασυλοποίησης των ψυχικά ασθενών, ότι αποδεχόμαστε τη συνύπαρξη, περισσότερο με την καρδιά μας και λιγότερο με τη λογική,  περισσότερο με τα συναισθήματά μας και λιγότερο με τη συνείδησή μας.

Να μην γίνουμε απλά φιλάνθρωποι, αλλά να σταθούμε αλληλέγγυοι, όπως αρμόζει σε μια κοινωνία πολιτών, σε μια κοινωνία που η ελευθερία όλων των ανθρώπων δεν τίθεται ποτέ υπό αμφισβήτηση. Οι ψυχικά ασθενείς δεν ζητούν ελεημοσύνη, αλλά αλληλεγγύη. Ζητούν συμπαράσταση από όλους εμάς για μια κοινωνία πολιτών, για μια κοινωνία που να μας χωράει όλους.

Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίσοι..!

Η στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην προσπάθεια ένταξης των ατόμων με ψυχικές διαταραχές στο κοινωνικό σύνολο, αλλά και η σύμπραξη  όλων των συνδικαλιστικών φορέων και των πολιτιστικών συλλόγων είναι απαραίτητη για να επιτύχει η Αποασυλοποίηση, εφόσον οι νέες Δομές της ψυχικής υγείας φιλοδοξούν να έχουν μία αμφίδρομη σχέση με την κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική ζωή της πόλης μας. Τα άτομα με ψυχικές διαταραχές διεκδικούν αυτοδίκαια μία θέση στην αγορά εργασίας, μία ενεργό παρουσία στην πολιτιστική δημιουργία και την ευκαιρία να συναποφασίζουν με όλους τους άλλους για τα κοινά, σε θέματα, όπως είναι η προστασία του περιβάλλοντος, η καθαριότητα της πόλης, η αναψυχή, η διοργάνωση  εκδηλώσεων, η κατάθεση της γνώμης τους για την καλυτέρευση της ποιότητας ζωής στην πόλη. Χρειάζονται ό, τι ακριβώς έχουμε ανάγκη όλοι μας.

Η καταπολέμηση του στίγματος της ψυχικής ασθένειας είναι μια υπόθεση που μας αφορά όλους. Οι τοπικοί άρχοντες, οι επαγγελματίες, οι εργαζόμενοι, οι εκπαιδευτικοί, οι μαθητές, όλοι μας μπορούμε να συντελέσουμε στο να εξαλειφθεί αυτή η λανθασμένη στερεοτυπική αντίληψη που κυριαρχεί για τα άτομα με ψυχική διαταραχή και να δημιουργήσουμε μία κοινωνία πολιτών, αντίδοτο στον κοινωνικό αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση.

Νικηφόρος Γκόλτσιος

Θέμης Κωτούλας

Ομάδα Επικοινωνιακής Πολιτικής

του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Πέτρας Ολύμπου

Κείμενο που αναγνώστηκε στις 3 Δεκέμβρη 2003 στις εκδηλώσεις του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Πέτρας Ολύμπου, με τίτλο "Τα Πολύμνεια" 

 


Bookmaker with best odds http://wbetting.co.uk review site.