Menu

Η τέχνη που θεραπεύει την "ψυχή"

Η τέχνη εκτός από αισθητική έχει θεραπευτική αξία ... Αυτό αναδεικνύεται πολλάκις όχι μόνο σε άτομα που υποφέρουν από αρρώστιες του σώματος, αλλά και σε όσους υπομένουν τις λεγόμενες αρρώστιες της "ψυχής".

Η έκφραση μέσω της τέχνης ήταν ανέκαθεν ένα μέσο συναισθηματικής εκγύμνασης, όπου ο καλλιτέχνης εκφράζει τον εσωτερικό του κόσμο και κατά κάποιο τρόπο θεραπεύεται από τα "φαντάσματά" του, ακόμη και όταν δεν μπορεί να εκφραστεί μέσω του κοινού συμβολοποιημένου λόγου, με την καλλιτεχνία, αρθρώνει έναν λόγο, άφατο και βαθιά προσωπικό.

Μέσω της τέχνης συγκροτείται εξάλλου και ο πολιτισμός μας, αυτός που περνά στη συνέχεια στις κληρονομικές μας καταβολές, γίνεται συλλογικό βίωμα και κατόπιν εντάσσεται στην καθημερινή μας σημειολογία.

Με την πεποίθηση αυτή και με γνώμονα το ότι η ανάπτυξη των καλλιτεχνικών δεξιοτήτων, συμβάλλει τα μέγιστα στην προσπάθεια επανένταξης των ατόμων με ψυχικές διαταραχές στο κοινωνικό σύνολο, το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Πέτρας Ολύμπου έδωσε, πολύ περισσότερο μετά την αποσυλοποίηση, ιδιαίτερη βαρύτητα στην καλλιτεχνική έκφραση των ενοίκων που διαμένουν στις δομές του.

Εκτιμάται ότι σήμερα περισσότεροι από 300 πίνακες ζωγραφικής έχουν δημιουργήσει τα τελευταία είκοσι χρόνια οι ζωγράφοι - ένοικοι, που διαμένουν στις δομές του νοσοκομείου, καθώς και όσοι κάνουν περιστασιακά χρήση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας που παρέχονται στο νοσηλευτικό ίδρυμα.

Όταν οι ψυχικά ασθενείς ήταν τρόφιμοι, κλειδωμένοι στο άσυλο της Πέτρας Ολύμπου, πριν αυτό κλείσει οριστικά, πριν δοθεί αμνηστία στους ασθενείς για ένα ''έγκλημα" που δεν είχαν ποτέ διαπράξει, προτού μεταφερθούν και να ζήσουν ως άνθρωποι σε ξενώνες και σε διαμερίσματα, η ζωγραφική τους έμοιαζε περισσότερο με νοσταλγία. Αυτό που αποτύπωναν στον καμβά, δεν ήταν παρά από τα απωθημένα προσωπικά τους βιώματα ή από τις καθημερινές τους εικόνες μέσα στο Ίδρυμα. Τα κάγκελα, οι άλλοι ασθενείς, οι γιατροί, καθώς η δίψα τους για ζωή ήταν περιορισμένη σε ένα καθημερινό καταναγκαστικό πρόγραμμα που επέβαλλε μια απαρχαιωμένη ορθολογιστική αντίληψη για την ψυχική υγεία.

 

Όπως λένε οι ειδικοί η ενασχόληση με τη ζωγραφική αποφορτίζει τον ψυχικά πάσχοντα και τον οδηγεί σε μία ψυχική ανάταση, συμβάλλοντας ταυτόχρονα και στην θεραπεία του ασθενούς με τρόπο που σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να θεωρηθεί καταλυτικός. Εξάλλου, η τέχνη δεν γίνεται με τη λογική, αλλά με το συναίσθημα που οδηγεί τον καλλιτέχνη στη δημιουργία, ενώ μέσα στο κάθε έργο τέχνης μπορεί κανείς να ανακαλύψει αποτυπωμένο το τραύμα του δημιουργού.

Πολλοί ήταν οι ζωγράφοι που πέρασαν από τις δομές του ψυχιατρείου, νοσηλεύτηκαν ή εξακολουθούν να νοσηλεύονται και τώρα και πλέον ζουν μια αξιοπρεπή ζωή, σε σύγκριση πάντα με τις συνθήκες που αντιμετώπιζαν στο άσυλο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός δημιουργού που αναδείχθηκε με το ζωγραφικό του έργο, ζώντας στο ψυχιατρείο από πολύ μικρή ηλικία, είναι αυτή του Ονούφριου Κασούμη που απεβίωσε το Οκτώβριο του 2001, στον ξενώνα που έμενε, στην Κατερίνη, τον τελευταία ενάμισι χρόνο της ζωής του.  Η αδυναμία έκφρασης του Ονούφριου στην παιδική του ηλικία, εξαιτίας της μηνιγγοεγεφαλίτιδας, επηρέασε τη συμπεριφορά του, ενώ η απώλεια της λεκτικής επικοινωνίας τον οδήγησε στη ζωγραφική, μέσα από την οποία αναδείχθηκε, συμμετέχοντας σε πλήθος ομαδικών και ατομικών εκθέσεων σε όλη την Ελλάδα. Μάλιστα, έργα του εκτέθηκαν στην Αθήνα, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την Πολιτιστική Ολυμπιάδα, σε μία έκθεση με θέμα την τέχνη και την ψυχιατρική, ενώ τα έργα του έχουν αξιολογηθεί από κριτικούς τέχνης, ως ένα μεγάλο ταλέντο.

Η φυσιογνωμία του Ονούφριου έμεινε χαραγμένη σε όλους τους ενοίκους και τους εργαζόμενους του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Πέτρας Ολύμπου και έδωσε την ιδέα να αξιοποιηθούν όλα τα έργα που έχουν δημιουργήσει άνθρωποι που χρησιμοποιούν περιστασιακά ή διαμένουν στις δομές του νοσοκομείου, με στόχο να αναδειχθεί μία άλλη πλευρά της τέχνης πέρα από την συμβατικότητα των επιρροών, αλλά μία τέχνη βγαλμένη μέσα από την ψυχή.

Θέμης Κωτούλας

Στο αφιέρωμά μας παρουσιάζουμε πίνακες ενοίκων και ανθρώπων που έκαναν χρήση των υπηρεσιών του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Πέτρας Ολύμπου, που μάλιστα έχουν εκτεθεί και δημόσια σε εκδηλώσεις για την ψυχική υγεία.

Bookmaker with best odds http://wbetting.co.uk review site.