Menu

Τα έθιμα του Δωδεκαημέρου στην Πιερία

Τα έθιμα του Δωδεκαήμερου αναβιώνουν σε ορισμένα χωριά της ορεινής Πιερίας, από τα Χριστούγεννα, μέχρι και τα Φώτα, τη χρονική περίοδο που τα νερά είναι «αβάπτιστα» και οι καλικάντζαροι κάνουν την εμφάνισή τους.

Το έθιμο των μεταμφιέσεων που από περιοχή σε περιοχή έχει και διαφορετική ονομασία, αλλά κρατείται τόσο από τους πόντιους, όσο και από τους βλάχους λέγεται Ρογκάτσια ή Ρογκατσάρια, Μωμόγεροι, ή Μπαμπαλιούρια.

Το έθιμο των μεταμφιέσεων αναβιώνει πλέον από μικρές ομάδες, χάρη στην πρωτοβουλία ορισμένων πολιτιστικών συλλόγων και  γίνεται την παραμονή της Πρωτοχρονιάς και έχει τις ρίζες του στη λατρεία του θεού Διονύσου. Οι μεταμφιεσμένοι φορούν τομάρια ζώων, από λύκους ή τράγους και μάσκες, ενώ κάποιοι ντύνονται ως πολίτες οπλισμένοι και μεταξύ τους επιδίδονται σε έναν ψεύτικο πόλεμο, ώστε η μία ομάδα να νικήσει την άλλη και να φύγουν τα κακά πνεύματα. Το ίδιο επιτυγχάνεται και με τον εκκωφαντικό θόρυβο που κάνουν οι κουδούνες που φορούν τα «Μπαμπαλιούρια» και η ομάδα πηγαίνει από σπίτι σε σπίτι, για τα κάλαντα και τραγουδώντας παραδοσιακά τραγούδια.

Παλαιότερα, αλλά ως και σήμερα σε πολλά σπίτια, μια από τις χριστουγεννιάτικες προετοιμασίες για τους κατοίκους του χωριού, είναι το σφάξιμο του γουρουνιού. Από το κρέας του παρασκευάζουν φαγητά που τα γεύονται κατά τη διάρκεια των γιορτινών ημερών. Ανήμερα των Χριστουγέννων έτρωγαν την τηγανιά (τηγανιτό χοιρινό κρέας σε μικρά κομμάτια) όλοι μαζί οι συγγενείς.  Το έθιμο με την «τελετουργική» σφαγή του γουρουνιού επικρατεί στους Κοκκινοπλίτες Βλάχους, αλλά και σε πολλά χωριά των Πιερίων

Στον Κοκκινοπλό επίσης, όταν το χωριό κατοικούνταν, και κάθε 23 Δεκεμβρίου οι νοικοκυρές «έπιαναν ζυμάρι», δηλαδή ζύμωναν για να κάνουν τα Κόλιντα, μικρά ψωμάκια σε διάφορα σχήματα, τα οποία τα έδιναν στα παιδιά του χωριού για τα «ξηχαρίκια» της γέννησης του Χριστού, ενώ το ζύμωμα και η κατασκευή του απαιτούσε μεράκι και θρησκευτική ευλάβεια.

Προδρομίτες από το Καταφύγι

 

Το έθιμο των Προδρομιτών που αναβιώνει στις 6 Ιανουαρίου,  έρχεται από τα βάθη του χρόνου και έχει τις ρίζες του στην περίοδο της Τουρκοκρατίας και δίνει τη δυνατότητα στους νέους ανθρώπους να γευτούν τα ήθη και τα έθιμα της ιδιαίτερης πατρίδας των Καταφυγιωτών, που ζουν στην Κατερίνη.

Οι παλαιοί Καταφυγιώτες θέλοντας να αντισταθούν στον τούρκο κατακτητή είχαν συγκροτήσει την οργάνωση Αμύντας, την οποία προσπαθούσαν να στηρίξουν οικονομικά με διάφορους τρόπους. Τα παλικάρια της εποχής συναγωνίζονταν μεταξύ τους το ποιος θα ντυθεί καλύτερα για να γίνει Προδρομίτης. Ξεκινούν το πρωί από την εκκλησία του χωριού και έπαιρναν την ευλογία από τον παπά και συνέχιζαν μέσα στις γειτονιές του Καταφυγίου τραγουδώντας τα προδρομίτικα τραγούδια.

Τα τραγούδια αυτά για τον κατακτητή είχαν έναν φολκλόρ χαρακτήρα, ενώ για τους αγωνιζόμενους Καταφυγιώτες ήταν τονωτικές ενέσεις στο εθνικό τους φρόνημα και περνούσαν το μήνυμα της λευτεριάς, αυτού του αγαθού που ήταν για πολλά χρόνια το ζητούμενο.

Τα χρήματα που μάζευαν τα χώριζαν σε τρία μέρη. Το ένα μέρος των χρημάτων το διέθεταν για κοινωφελείς σκοπούς, για να πληρώνουν τους δασκάλους στο χωριό, εφόσον η παιδία στηρίζονταν καθαρά στην ιδιωτική προσπάθεια, το άλλο μέρος προοριζόταν για τις κοινωνικά αδύναμες ομάδες των Καταφυγιωτών και το υπόλοιπο ποσό δίνονταν στην απελευθερωτική οργάνωση Αμύντας για τους σκοπούς του απελευθερωτικού αγώνα.

Νωρίς το απόγευμα στην Πασαρά μαζεύονταν όλοι οι κάτοικοι του χωριού και τραγουδούσαν όλοι μαζί τα τραγούδια αυτά και δήλωναν με τα σύκα που κρεμούσαν το πύκνωμα των αγωνιστών για την αντίσταση ενάντια στον τούρκο δυνάστη. Οτιδήποτε μάζευαν από τα τραγούδια τα συγκέντρωναν όλα το βράδυ και διασκέδαζαν όλοι μαζί, είτε είχε χιόνι, είτε βροχή, το έθιμο το κρατούσαν.

Έθιμα των Φώτων

Ανήμερα των Φώτων στο Λιτόχωρο αναβιώνει το έθιμο των Σίχνων, όπου σύμφωνα, με την παράδοση, τα Σίχνα, είναι σημαίες, που παλιοί καραβοκύρηδες προσέφεραν ως τάματα στην εκκλησία της ενορίας τους για να έχουν καλή χρονιά και καλά ταξίδια. Έτσι, κάθε χρόνο μέχρι σήμερα, την ημέρα των Θεοφανίων η κάθε οικογένεια παίρνει το δικό της Σίχνο και μετά τον αγιασμό των Υδάτων, βουτούνε το Σίχνο στα αγιασμένα νερά.

Ιδιαίτερο χαρακτήρα έχει ο αγιασμός των υδάτων στο Μακρύγιαλο Πιερίας, όπου οι κάτοικοι της περιοχής, μπαίνουν με τα καΐκια και τις βάρκες τους μέσα στη θάλασσα, δημιουργώντας μία γραφική ατμόσφαιρα.

Έθιμο της Μπάμπως (8 Ιανουαρίου)

Η γιορτή της μπάμπως είναι ένα παραδοσιακό έθιμο, που προέρχεται από την Ανατολική Ρωμυλία, για πολλά χρόνια γιορτάζεται στο Κίτρος και στον Κορινό και γίνεται μια μεγάλη προσπάθεια να διατηρηθεί τόσο από τον πολιτιστικό σύλλογο, από τις γυναίκες του χωρίου και από την δημοτική αρχή.

Την ημέρα αυτή περιορίζονται οι δραστηριότητες των ανδρών, οι γυναίκες έχουν την εξουσία στα χέρια τους και θεωρείται παραδοσιακά η ημέρα γιορτής για τη γυναίκα που τα παλαιότερα χρόνια ήταν καταπιεσμένη από την ανδρική εξουσία.

Οι γυναίκες ξεκινούν από νωρίς το μεσημέρι όπου με χορούς και τραγούδια ξεχύνονται στους δρόμους της πόλης και με κορυφαία την μαμή περιάζουν τους άνδρες και αναλαμβάνουν τους ρόλους τους έστω για το διάστημα της μίας ημέρας.

Το απόγευμα οι γυναίκες καταλαμβάνουν συμβολικά το δημαρχείο για διάστημα δύο ωρών και συνεδριάζουν στο χώρο του Δημοτικού Συμβουλίου, εκλέγουν το προεδρείο τους, και αποφασίζουν από μόνες τους για τα θέματα που τους απασχολούν, πολλές φορές μάλιστα και μέσα στο φλιτζάνι του καφέ.

Bookmaker with best odds http://wbetting.co.uk review site.