Menu

Ριχάρδος Γ’ του Ου. Σαίξπηρ στο θέατρο Μώ: Ένα σχόλιο

Ο Ριχάρδος Γ’ γράφτηκε από τον Ουίλιαμ Σαίξπηρ γύρω στο 1593, και παρουσιάζει την άνοδο στην εξουσία και την πτώση του Ριχάρδου, δούκα του Γκλώστερ, μετέπειτα βασιλιά της Αγγλίας.

Ο Κλέων Β. Παράσχος στην Καθημερινή της 30/1/1960 σημειώνει ότι ο Ριχάρδος είναι:

«ένας κακούργος τρομερός, αδίστακτος, προκειμένου να φθάση στο σκοπό του, […] που διαθέτει, για να διαπράξη τα εγκλήματά του, όπλα πολυτιμότατα: ευφυΐα, πανουργία, σπάνια δύναμη υποκριτική: «… και φαίνομαι άγιος ίσια-ίσια όταν κάνω χρέη διαβόλου», λέει ο ίδιος για τον εαυτό του. Και ξεγελά πολλούς αυτός ο «μισοφτιαγμένος», ο «σακάτης και λειψός» δαίμονας […]».

Εμπλουτίζοντας την ηθική προσέγγισή του με στοιχεία φροϋδικής ανάλυσης, ο Παράσχος προσθέτει:

«Ρωτούμε για ένα δαίμονα γιατί είναι κακός; Θα ήταν η πιο ανόητη ερώτηση. Ωστόσο, ο ίδιος ο Ριχάρδος, στην πρώτη κιόλα σκηνή του έργου, όπου σ’ ένα μονόλογο, αυτοπαρουσιάζεται, επιχειρεί να εξηγήση το αίτιο της κακίας του. Είναι ένας «προδομένος απ’ τη φύση, άσκημος, άπλερος, βγαλμένος πριν της ώρας στον κόσμο που ανασαίνει …, ένας απόκληρος του έρωτα». Να, λοιπόν, ένα αίτιο της κακίας του Ριχάρδου, το ότι, εξ αιτίας της δυσμορφίας του, δε μπορεί να χαρή, σαν ένας άνθρωπος καλοφτιαγμένος, δε μπορεί να εμπνεύση πραγματικόν έρωτα. Υπάρχει ένα «σύμπλεγμα», όπως θα λέγαμε σήμερα, στην ψυχή του Ριχάρδου, ένα τραύμα βαθύ, που τον κάνει κακό, καθώς και χιλιάδες σαν αυτόν. Με μια διαφορά: ότι στον Ριχάρδο η κακία παίρνει θεόρατες διαστάσεις, τον κάνει να φαίνεται σαν την ίδια τη μορφή του κακού. Δεν είναι ένας οιοσδήποτε κακός ο Ριχάρδος. Είναι από την πρώτη εμφάνισή του ως το τέλος, η ίδια η υπόσταση της κακίας. Για τούτο δεν εξιλεώνεται παρά μονάχα με το θάνατό του.».

Το σαιξπηρικό κείμενο είναι μακροσκελές και απαιτητικό, τόσο από πλευράς νοήματος όσο και από την άποψη της σκηνικής του παρουσίασης. Ο Μ. Καραγάτσης στη Βραδυνή της 2/2/1960 αναφέρει πως απαιτείται ένας έμπειρος πρωταγωνιστής και «καμμιά σαρανταριά καλοί ηθοποιοί […] που θα πλαισιώνουν ικανοποιητικά τον κεντρικόν ήρωα». Για μία παράσταση στο Εθνικό Θέατρο, όπως αυτή που παρακολούθησαν οι Παράσχος και Καραγάτσης, αυτό θα ήταν δυνατό.

Στο Θέατρο Μω, όπου παρακολουθήσαμε την παράσταση, θα ήταν αδύνατο να παίζουν σαράντα και πλέον ηθοποιοί. Το Ριχάρδο (Κ. Μυστακίδης) καλούνται να συντροφεύσουν στη σκηνή τρεις ηθοποιοί (Τ. Ιωαννίδου, Α. Μαυρίδης, Α. Δαλαμήτρας), οι οποίοι υποδύονται πολλαπλούς ρόλους.

Το σκηνικό και ο φωτισμός του χώρου προδιαθέτουν το θεατή για μία αιματοβαμμένη υπόθεση. Το ίδιο και τα κοστούμια, τα οποία με σκοτεινά χρώματα ντύνουν τους πολυάριθμους χαρακτήρες του δράματος.

Η ερμηνεία του Κωνσταντίνου Μυστακίδη ξεχωρίζει. Με την εμπειρία και την τεχνική του κατάρτιση αποδίδει εξαιρετικά έναν ιδιαίτερα απαιτητικό ρόλο, ο οποίος συνδυάζει την καθαρή κακία με στοιχεία ειρωνείας και σαρκασμού. Παρουσιάζει με σαφήνεια στο θεατή της ψυχικές διακυμάνσεις και τις δολοπλοκίες του Ριχάρδου, ενώ με την ερμηνευτική του δεινότητα καλύπτει ορισμένες φλυαρίες της σκηνοθεσίας.

Οι ηθοποιοί που τον πλαισιώνουν στέκονται σε ικανοποιητικό βαθμό στο πλευρό του. Είναι εμφανής φυσικά η μεγαλύτερη πείρα της Τίνας Ιωαννίδου στο θέατρο. Όμως και οι νεότεροι Ανδρέας Μαυρίδης και Αλέξανδρος Δαλαμήτρας ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στους ρόλους τους, οι οποίοι είναι πολλοί στον αριθμό και –αναγκαστικά- εναλλάσσονται με μεγάλη συχνότητα.

Συμπερασματικά, οι ηθοποιοί και οι συντελεστές του θεάτρου Μω ανταποκρίθηκαν πολύ καλά στο δύσκολο σαιξπηρικό έργο που έχουν επιλέξει να παρουσιάσουν. Η αξιοθαύμαστη ερμηνεία του Κ. Μυστακίδη πλαισιώνεται αρμονικά από τις δυνατές ερμηνείες των Τ. Ιωαννίδου, Α. Μαυρίδη και Α. Δαλαμήτρα. Όλοι μαζί δημιουργούν ένα δεμένο και φροντισμένο σύνολο, με αξιώσεις για το μέλλον. Λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη τον πολυάριθμο θίασο που θα απαιτούνταν, το «ανέβασμα» του Ριχάρδου Γ’ με μόλις τέσσερις ηθοποιούς άξιζε το χειροκρότημά μας στο τέλος της παράστασης.

Αξίζει λοιπόν η παρακολούθηση της παράστασης και η στήριξη του θεάτρου Μω. Αξίζει η στήριξη όλων των καλλιτεχνικών εγχειρημάτων της πόλης μας, που είναι αρκετά. Άλλωστε, με συχνές δόσεις πολιτισμού, ο πιερικός χειμώνας απαλύνεται.

Φοίβος Τσικλιάς
φιλόλογος, M.A. Νεοελληνικών Σπουδών
Bookmaker with best odds http://wbetting.co.uk review site.